Disciplines in de Civiele Techniek

De Civiele Techniek is een erg brede sector en kent verschillende disciplines en specialisaties. Er wordt onderscheid gemaakt in de volgende deelgebieden: Natte Civiele Techniek, Droge Civiele Techniek en Aangepaste Civiele Techniek. Om deze deelgebieden nog verder te onderscheiden zijn er de volgende disciplines:

GWW

De GWW is een afkorting voor grond-, weg- en waterbouw. Deze discipline in de Civiele Techniek heeft betrekking op het plannen, ontwerpen en realiseren van projecten op het gebied van het wegennet, dijken, bruggen en kanalen. Binnen dit vakgebied wordt er voornamelijk op projectbasis gewerkt en in de meeste gevallen is de overheid de opdrachtgever. Dit zijn het rijk, waterschappen, gemeenten of provincies. Zodra het duidelijk is hoe het project er uit komt te zien wordt het uitbesteedt aan een aannemer.

Ondergrondse infra

Naast vervoer via alle zichtbare openbare werken, vindt vervoer van energie, signalen en stoffen steeds meer plaats via kabel- op pijpleidingsystemen onder de grond. In de ondergrond bevindt zich dan ook een uitgebreid netwerk aan kabels en leidingen. Daarnaast wordt er bij ondergrondse infra veelal ook gebruik gemaakt van bodemonderzoek, bijvoorbeeld met grondradartechniek.

Betonbouw

Civiele betonwerken zijn grote betonnen elementen. Voorbeelden zijn sluizen, windmolenparken of viaducten. De betonbouw wordt op twee manieren toegepast: door middel van prefab elementen of met behulp van beton bekistingen. Bij prefab elementen wordt het beton vooraf in de fabriek gegoten. Bij civiele betonbouw met bekistingen wordt het beton direct op de projectlocatie gegoten.

Geotechniek

Het woord ‘geo’ is afgeleid van het Griekse voorzetsel dat gebruikt wordt voor aarde. Geotechniek houdt dan ook verband met de aarde. De techniek is gericht op toegepaste wetenschap met betrekking tot bouwen in- en op de grond. Een andere bekende term voor geotechniek is grondmechanica. Er wordt binnen dit vakgebied onderzocht hoe stevig de grond is en welke constructies en gebouwen geschikt zijn om te bouwen op- en in de grond.

Hierbij wordt er veel aandacht besteedt aan funderingen. Nederland kent veel verschillende grondsoorten, waardoor funderingen ook verschillen qua materiaal en vorm. Geotechnische werkzaamheden bestaan uit het onderzoeken van de bodemgesteldheid en de rapportage en advisering die daarmee gemoeid zijn. De grondwaarden worden bepaald dood middel van veldonderzoek en laboratoriumonderzoek. Ook de controle van funderingen valt onder geotechniek.

Het westen van Nederland heeft te maken met bouwgrond dat beschikt over weinig draagkracht. In deze regio wordt dan ook extra aandacht besteedt aan funderingen voor grote constructies en gebouwen op de grond. Hierdoor loopt Nederland voorop op het gebied van kennis met betrekking tot geotechniek. Ook het plaatsen van ondergrondse werken, zoals tunnels, parkeerkelders en tunnels behoort tot de geotechniek.

Milieutechniek

Milieutechniek gaat over het onderzoeken van de menselijke impact op het milieu. Daarbij wordt er specifiek gekeken naar de ontwikkeling van nieuwe innovaties en technologieën om een oplossing te vinden voor hedendaagse en toekomstige milieuproblemen. Voorbeelden van de inhoud van dit vakgebied zijn klimaatproblemen, afvalbeheer, drinkwatervoorzieningen, verouderde infrastructuur en duurzame energieopwekking. Het vakgebied brengt verschillende disciplines samen, waaronder civieltechnische, economische, juridische en sociale disciplines. Als milieukundige zoek je naar duurzame oplossingen voor het menselijke impact op deze aspecten.

Hydrologie

Hydrologie gaat over de studie naar het gedrag en de eigenschappen van water in de atmosfeer. Hierbij gaat het zowel als het zichtbare water op het aardoppervlak als het onzichtbare water onder het aardoppervlak. Meer concrete voorbeelden die worden behandelt door het vakgebied zijn onder andere: Bodemvochtigheid, neerslag, verdamping en grondwaterstroming.

Hydrologie is dus de wetenschap die de kringloop van het boven-, op- en onder het aardoppervlak bestudeert. In ons waterbeheer wordt er gebruikt gemaakt uit de kennis van deze wetenschap. Door middel van deze kennis kan er namelijk worden gegarandeerd dat bewoonde- en landbouwgebieden beschikken over voldoende water van goede kwaliteit. Ook wordt aan de hand van hydrologisch onderzoek de veiligheid tegen overstromingen gewaarborgd.

Offshore

Offshore is een Engelse term die letterlijk “weg van de kust” betekent. In het Nederlands spreekt men ook wel van aflandig. Offshore betreft de activiteiten die plaatsvinden op enige afstand van de kust. Veelal gaat het hierbij om exploratie en winning van olie en gas, windenergie en aquacultuur. Offshore wordt onderverdeeld in een mijnbouwdeel met olie- en gasplatforms en een maritiem deel. Onder het maritieme deel vallen activiteiten als duikondersteuningsschepen, pijpenleggers, kraanschepen en platformbevoorradingsschepen.

Onder offshore-techniek wordt onder het ontwerpen, construeren en plaatsen van civiele kunstwerken verstaan. Deze kunstwerken doen dienst bij industriële processen of publieke voorzieningen en de winning van olie, gas en energie op zee.

Verkeerskunde

Verkeerskunde is het vakgebied binnen de Civiele Techniek dat zich bezighoudt met vervoer, mobiliteit en verkeer. Het vakgebied komt voor een groot deel overeen met planologie. Wegen zijn namelijk belangrijk voor de ruimtelijke ordening. Andersom, hebben wijzigingen in de ruimtelijke structuur ook veel gevolgen voor verkeersstromen.

Verkeerskunde als discipline is ontstaan in de jaren 60. Daarvoor waren er enkel wegenbouwkunde en spoorwegbouwkunde. Sinds 1969 wordt er aan de TU Delft lesgegeven in verkeerskunde. De werkvelden van verkeerskunde betreffen: Logistiek, vervoer, verkeersveiligheid en ruimtelijke ordening.

Het overgrote deel van de verkeerskundigen werkt voor de overheid. Bij lokale of kleinere gemeenten zijn de werkzaamheden erg divers. Bij grotere overheidsinstanties zijn verkeerskundigen vaak gespecialiseerd in een specifiek aspect van verkeerskunde.

Baggertechniek

De baggertechniek omvat alle werkzaamheden op het gebied van weghalen van slib, zand en overige lagen van de waterbodem. Ook landaanwinning en het opschonen van oppervlaktewater behoren tot het baggeren. Het woord stamt af van “bagger”, dit is slib dat ontstaat doordat bodemmateriaal, afval, plantenresten en bladeren zich vastzetten op de bodem van vaarwegen. Dit kan op den duur leiden tot hinder van het scheepsvaartverkeer. Daarnaast kan het ook de capaciteit van het afvoeren van water negatief beïnvloeden. Het is daarom belangrijk dat het baggerslip regelmatig verwijderd wordt. In veel gevallen is de bagger verontreinigd, waardoor de afvoer gecompliceerd en duur is. Nederland staat bekend om hun baggerbedrijven die dit werk wereldwijd uitvoeren.

Gezondheidstechniek

Civiele gezondheidstechniek heeft te maken met de stedelijke waterketen. De deelgebieden van deze waterketen zijn: Drinkwatervoorziening, riolering en afvalwaterbehandeling. Persoonlijke hygiëne speelt een cruciale rol in de gezondheidstoestand van een bevolking.

De drinkwatervoorziening en riolering zijn voorbeelden van nutsvoorzieningen (voorzieningen voor algemeen en openbaar nut). De drinkwatervoorzieningen worden verzorgd door een waterleiding bedrijf. Dit zijn zelfstandige bedrijven, maar in veel gevallen zijn de gemeenten of provincies aandeelhouders van deze organisaties.

De rioleren wordt in bijna alle gevallen beheert door de gemeente. De gemeente voert hierbij niet alleen huishoudelijk afvalwater af, maar ook regenwater van verharde oppervlakken. Voorbeelden hiervan zijn wegen, daken en pleinen.

Omdat rioolwater vaak erg verontreinigd is, kan deze niet ongezuiverd geloosd worden. Hierdoor wordt afvalwater eerst behandeld. In ons land wordt dit verzorgd door zuiverings- en waterschappen. Zij zijn verantwoordelijk voor het peil- en de kwaliteit van het oppervlaktewater.

Waterbeheer

Waterbeheer is onderdeel van de waterstaat en betreft de activiteiten die tot doel hebben om het oppervlakte- en grondwater zo goed mogelijk te beheren. Dit omdat een teveel-, of een tekort aan water niet wenselijk is. Dit betekent dat waterbeheer gaat om veiligheid tegen overstromingen en zorg dragen voor de aanwezigheid of aanvoer van voldoende water van goede kwaliteit.

Wegenbouwkunde

Wegenbouwkunde is een van de bekendere disciplines binnen de Civiele Techniek. Het vakgebied houdt zich bezig met het aanleggen van wegen. Naast de daadwerkelijke aanleg van de wegen, betreft wegenbouwkunde ook de planning, ontwerp en het beheer en onderhoud van wegen. Ook wegvoorzieningen, zoals bruggen en tunnels maken onderdeel uit van wegenbouwkunde.

Spoorwegbouwkunde

Onder spoorwegbouwkunde vallen alle werkzaamheden betreffende het bouwen en onderhouden van het spoorweg en alles wat hiermee in verband staat. Binnen het spoorweg wordt er de onderscheid gemaakt tussen bovenbouw en onderbouw.

De bovenbouw betreft het ballastbed, de rails, dwarsleggers en het materiaal waarmee de rails is bevestigd aan de dwarsleggers. Ook overwegen en wissels behoren tot de bovenbouw.

De bovenbouw wordt aangebracht op de zogeheten onderbouw. De onderbouw van een spoorweg betreft de draagconstructie voor de bovenbaan. De onderbouw wordt gevormd door de aardebaan welke gecreëerd wordt op een gestabiliseerde ondergrond of door middel van een civiel kunstwerk.

Waterbouwkunde

Naast wegenbouwkunde is waterbouwkunde een van de bekendere disciplines van de Civiele Techniek. Waterbouwkunde richt zich op het ontwerp en beheer van waterbouwkundige werken. Naast de dwarssectie en langsprofiel van kanalen worden ook de civiele kunstwerken die ermee te maken hebben ontwerpen en onderhouden. Voorbeelden van deze kunstwerken zijn onder andere: stuwen, duikers, dijken, waterkeringen en sluizen. Ook havens met bijbehorende dokken, kades en aanlegsteigers horen bij waterbouwkunde. Ook het baggeren en de oprichting van booreilanden behoren tot de waterbouwkunde, maar deze activiteiten verschuiven steeds meer naar de offshore.