Aardbevingen Groningen

Op Prinsjesdag 2020 werd de aardbevingsproblematiek voor maar liefst de zesde keer op rij benoemd in de troonrede. Al vanaf 2015 is dit probleem een actueel thema voor de overheid. De aardbevingen in de provincie Groningen zijn een probleem waar we al erg lang mee worstelen.

Het ontstaan van de Aardbevingen in Groningen

Het is 1959 wanneer er een gasbel wordt gevonden onder de provincie Groningen. Dit op het erf van boer Boon in Kolham. Niet veel later staan er al boortorens in het land. Op dat moment beseft niemand de omvang van de gasbel en de gevolgen van de boringen. Op eerste Kerstdag 1986 is de eerste aardbeving in Groningen een feit. Een beving van 3.0 op de Schaal van Richter. Sindsdien zijn er meer dan 1.000 aardbevingen in Groningen. 2013 was het jaar met de meeste bodembeweging. In dit jaar werden maar liefst 133 bevingen van meer dan 1.5 op de Schaal van Richter geconstateerd.

Schade opname in Groningen

Zwaarste aardbeving in Groningen

De aardbevingen zijn over de afgelopen jaren toegenomen in sterkte. Op 16 augustus 2012 vond de tot op heden zwaarste aardbeving plaats in Groningen. Om 22.31 uur vond er op een diepte van 3 kilometer een aardbeving plaats bij het Groningse dorp Huizinge. De aardbeving had een geschatte sterkte van 3.6 op de Schaal van Richter. Het is hiermee de krachtigste aardbeving die ooit gemeten is in de provincie Groningen. Direct na de beving kwamen er veel schademeldingen binnen vanuit het gebied rondom het epicentrum.

Aardbevingsschade door gaswinning

Een groot deel van de aardbevingen in Groningen wordt geweten aan de gaswinning in de regio. De schade veroorzaakt in 2012 vormde de opmaat voor een discussie over de gaswinning in Nederland. Zo werd er onder andere een schaderegeling opgezet voor eigenaren van panden die door bodemdaling als gevolg van gaswinning beschadigd zijn.

Verlaging van de gaswinning in Groningen

In het najaar van 2016 is er een doorbraak. Op dat moment wordt er in het gasbesluit vastgesteld dat de gaswinning wordt teruggeschroefd. De komende vijf jaar mag nog maar maximaal 25 kuub gas uit de Groningse bodem gewonnen worden. Vanaf deze verlaging neemt het aantal zware aardbevingen, van 2.0 op de Schaal van Richter of hoger, af.  Nadat provincie Groningen, milieufederaties, gemeenten en particulieren bezwaar aantekenen besluit minister Kamp dat er in gasjaar 2018 nog maar 21,6 miljard kuub mag worden gewonnen. Het nieuwe kabinet bepaalt dat er aan het einde van de kabinetsperiode, in 2021, de gaswinning wordt teruggedrongen tot 20,1 miljard kuub.

Groninger gasveld

Gasveld nabij Slochteren

Oprichting Commissie Mijnbouwschade

Overige ontwikkelingen, met name op het gebied van schadeafhandeling verlopen echter stroperig. Dit verandert snel na de aardbeving in Zeerijp in januari 2018. Deze zware aardbeving met een kracht van 3.4 op de Richterschaal veroorzaakt zoveel schade dat ruim 12.000 Groningers protesteren. Naar aanleiding hiervan worden er vanuit de overheid in een sneltreinvaart beslissingen genomen.

Zo wordt er een nieuw schadeprotocol opgericht. Daarin worden schades niet langer gekeurd door het CVW en de NAM, maar door de nieuw opgerichte en onafhankelijke commissie Mijnbouwschade. Daarnaast besluit toenmalig Minister Wiebes dat de gaswinning zo snel mogelijk terug moet naar 12 miljard kuub gas per jaar.

Einde gaswinning Groningen in 2030

In het voorjaar van 2018 neemt het kabinet een historisch besluit. De gaswinning in Groningen stopt volledig. Uiterlijk in 2030 gaat de gaskraan volledig dicht. Hiermee zijn de problemen nog niet voorbij. Het aantal schademeldingen blijft in 2018 namelijk toenemen. Het besluit heeft ook gevolgen voor de huiseigenaren. De versterking van huizen wordt namelijk gepauzeerd. Er worden nieuwe plannen gemaakt voor het sneller versterken van de meest onveilige huizen. De gehanteerde methode hierbij blijkt echter niet accuraat. Duizenden mensen blijven achter in onzekerheid.

Een nieuwe zware aardbeving in mei 2019 met een kracht van 3.2 bij Westerwijtwerd zorgt voor nog meer schademeldingen. Om door de enorme hoop van schademeldingen heen te komen bedenkt de overheid de zogeheten stuwmeerregeling. Duizenden mensen maken hier gebruik van en krijgen eenmalig 5.000 euro uitgekeerd voor hun schades.

Het kabinet besluit in de zomer van 2020 om nog eerder te stoppen met de gaswinning. Dit in 2022. Acht jaar eerder dan gepland. Er is echter wel een uitzondering. Bij echt koude winters kan er nog een aantal jaar langer gas worden gewonnen. De gaswinning komt vanaf 2020 wel onder de veilig gewaande 12 miljard kuub per jaar.

Alternatief gas en stikstoffabrieken

Vanaf 2022 wordt er alleen bij hele strenge winters nog gebruik gemaakt van gas uit Groningen. Veel gemeenten zijn daarom al bezig met het maken van plannen om woonwijken van het aardgas af te halen. Uiterlijk eind 2021 komen de gemeenten dan ook met de zogeheten ‘TransitievisieWarmte’. In dit plan staat op welke termijn dat gaat gebeuren. In dit plan worden tevens alternatieven en de kosten voor huiseigenaren in kaart gebracht.

Volgens het Klimaatakkoord moeten in Nederland de eerste anderhalf miljoen woningen in Nederland van het gas af. Dit betekent dat ruim 6 miljoen woningen nog veel langer met gas verwarmd worden. Dit gas komt straks niet meer uit Groningen, maar uit andere gasvelden.

Naast Groningen heeft Nederland nog honderden gasvelden en andere locaties waar gas wordt gewonnen. Dit zowel op land als op zee. Dit zijn echte veel kleinere gasvelden. Om voldoende gas voor de Nederlandse consumptie te verkrijgen wordt er gas geïmporteerd. Dit uit bijvoorbeeld Noorwegen en Rusland. Nadeel van het gas uit de andere gasvelden en het buitenlandse gas is dat deze een andere samenstelling heeft dan het Groningengas. Dit betekent dat het niet meteen geschikt is voor de Nederlandse cv-ketels. De oplossing hiervoor is het vermengen van dit gas met stikstof. Dit mengen met stikstof gebeurt al steeds meer. De hoeveelheid geïmporteerde gas is van 4,8 miljard kuub in 2014 naar bijna 29 miljard kuub in 2019 gestegen. Daarnaast bouwt de Gasunie een nieuwe stikstoffabriek in Zuidbroek, die naar verwachting in 2022 klaar is.

stikstoffabriek zuidbroek

foto: Gasunie

Gasopslag Norg

Er zijn al vele maatregelen geïntroduceerd om de gaswinning en zo het aantal aardbevingen in Groningen terug te dringen. Daar komt het besluit om de gasopslag in het Drentse Norg een belangrijke rol te geven bij. Deze opslag wordt vanaf 2020 namelijk gevuld met gemengd gas door GasTerra. Ervan uitgaande dat de opslag bij Norg structureel op deze wijze wordt ingezet, kan de gaswinning vanaf medio 2022 nagenoeg dicht.

Transitie naar duurzaam

Naast de aardbevingen in Groningen, veroorzaakt het verbranden van gas teveel CO2 in de atmosfeer. Hierdoor is het slecht voor het milieu. Nederland heeft dan ook als doelstelling om vanaf 2050 volledig van het gas af te gaan. Dit betekent nogal wat. Het is duidelijk dat we op alle fronten energie moeten besparen en op zoek moeten naar schonere en duurzamere alternatieven. Eén van de meest belovende oplossingen is de ‘all-electric’ oplossing. Dit betekent alles elektrisch dus. Maar, hier is heel veel stroom voor nodig. Om huizen te verwarmen is een verdubbeling van het huidige totale stroomverbruik noodzakelijk. Hier is het verbruik van elektrische auto’s nog niet bij opgeteld. Al deze stroom opwerken met windmolens en zonneparken betekent dat we over een kleine 30 jaar meer dan 10 keer zoveel capaciteit nodig hebben dan dat er nu in bedrijf is.

Bovenstaande cijfers gaan uit van de huidige situatie. Het renoveren en isoleren van bestaande woningen en kantoorruimten is daar nog niet in meegenomen. Ook overige energiebesparende maatregelen zijn hier nog niet in meegerekend. Voorbeelden hiervan zijn stadverwarming of het gebruik van restwarmte. Ook zijn er experimenten gaande met andere alternatieven als warmtepompen, geothermie, infraroodpanelen, biogas en waterstof.

Herstelwerkzaamheden aardbeving schade Groningen

Door de transitie naar duurzaam neemt de kans op aardbevingen in Groningen af. Hierdoor verwacht men in de toekomst minder bevingen en schades, maar hiermee komt er natuurlijk nog geen eind aan de vele schades die reeds zijn ontstaan. Daarom is er in juli 2020 Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) in het leven geroepen. Vanaf dit moment is er één centraal loket waar mensen met schade door de gaswinning terecht kunnen. Het betekende de laatste stap in het onafhankelijk worden van de schadeafhandeling in Groningen.

Het IMG is er voor alle schades. Naast schade aan huizen behandelen zij ook immateriële schade en schade door bijvoorbeeld waardedaling van de woning. De werkzaamheden om de schade aan huizen te vergoeden en repareren is al gestart door het IMG. Inmiddels zijn er al veel schadedossiers afgehandeld, maar helaas zijn er nog zeer veel mensen in afwachting.

De schade-opnames worden uitgevoerd door een aannemer of een schade-expert. Vervolgens brengt een onafhankelijke schadedeskundige, op basis van een schaderapport, een advies uit.

Schade opname

De schade opname is een cruciale stap in de procedure van vergoeding van- of herstel van schade aan gebouwen. De omvang van de schade is namelijk vastgelegd in een schaderapport. Dit is belangrijk omdat er nog steeds aardbevingen plaatsvinden in Groningen. Door de vastlegging is er ook bij nieuwe bevingen duidelijk welke nieuwe schade er is ontstaan. Bij het opnemen van de schade volgt de schade opnemer een vast protocol. Een gemiddelde schadeopname duurt ongeveer twee uren.

Schade opname in Groningen

Hoe meld ik schade als gevolg door aardbevingen in Groningen?

Als je schade ontdekt aan je huis of gebouw en denkt dat dit is veroorzaakt door een aardbeving is het mogelijk om via de website ‘Schade door Mijnbouw een aanvraag te doen voor een schadevergoeding. Het is ook mogelijk om dit telefonisch te doen via 0800 – 4444111.

Vacatures Groningen

Er is nog veel schade in Groningen. In de regio Groningen is er dan ook veel werkgelegenheid voor professionals met een bouwkundige achtergrond. Ook vanuit Or-Quest zijn wij op zoek naar schade-opnemers, schade experts en EVS-2 Inspecteurs. Wil jij graag een bijdrage leveren bij het herstel van de woningen en panden in Groningen? Bekijk dan de bouw vacatures in Groningen of reageer direct.